Op vakantie-rondreizen.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 29ste in deze serie van interviews is het de beurt aan Anne Middelkamp van Ardanza Reizen, een reisorganisatie die gespecialiseerd is in individuele natuur- en cultuurreizen door Spanje en Portugal.
Vijfentwintig jaar geleden begon Anne Middelkamp samen met haar partner Arco Schuurman een kleine reisorganisatie met één duidelijk idee: rondreizen door Spanje organiseren die anders waren dan de gebruikelijke vakanties langs de costa’s. Geen massatoerisme, maar rustige routes, bijzondere landschappen en kleinschalige accommodaties.
Inmiddels is Ardanza Reizen uitgegroeid tot een specialist in individuele rondreizen door Spanje en Portugal. Anne woont al jaren in Andalusië en kent het Iberisch schiereiland van binnenuit. Vanuit die lokale kennis ontwikkelt zij reizen waarin natuur, cultuur en geschiedenis samenkomen.
Bedankt Anne dat je de moeite wilt nemen enkele vragen te beantwoorden voor Vakantie-Rondreizen.nl. Zou je in een paar zinnen kunnen beschrijven wat voor een soort reizen Ardanza aanbiedt en wat jullie specifieke doelgroep is?
Ardanza organiseert kleinschalige, individuele rondreizen door Spanje en Portugal. Fly & drive reizen waarbij mensen met een huurauto een zorgvuldig uitgestippelde route volgen door ongerepte landschappen, historische steden en kleine dorpen.
Wat onze reizen typeert is dat het niet gaat om in een hoog tempo zoveel mogelijke culturele hoogtepunten te ‘verzamelen’, maar om verdieping. We verzorgen rustige routes, bijzondere plekken en karaktervolle accommodaties om een aantal dagen per stop te verblijven. Kleine hotels, historische gebouwen of mooie landelijke huizen.
Onze reizigers zijn mensen die nieuwsgierig zijn naar cultuur, geschiedenis en natuur. Voornamelijk stellen van rond de vijftig, zestig jaar en ouder die het massatoerisme willen vermijden en liever de stille weggetjes nemen. Mensen die graag zelfstandig reizen, maar wel met de zekerheid dat alles goed geregeld is.

Ardanza vierde onlangs haar 25-jarig jubileum. Hoe is het idee voor Ardanza ooit ontstaan?
Het idee kwam van Arco, mijn partner. Hij werkte toen al als reisbegeleider voor een grote reisorganisatie en reisde met groepen door Spanje en Latijns-Amerika. Maar hij droomde ervan om het anders te doen: kleinschaliger, persoonlijker en verder weg van de gebaande paden.
Toen hij dat plan voorstelde dacht ik eerlijk gezegd: ‘Hmm, toerisme? Daar is toch geen droog brood mee te verdienen?’ Ik werkte als freelance projectmanager, had het druk en verdiende goed.
Maar Arco nam me zes weken mee op ontdekkingstocht door de binnenlanden van Noord Spanje, verrassend, wild en fascinerend Spanje. En daar werd ik zelf ook verliefd op dit land.
In het jaar dat ik zwanger was van ons eerste kind schreven we een ondernemingsplan, bouwden we een website en boekten we een stand op de Vakantiebeurs. Zo is Ardanza Reizen BV begonnen.

De naam Ardanza, hoe zijn jullie daarop gekomen?
De naam is een uiting van verschillende dingen die voor ons belangrijk zijn. Het is een woord dat Spaans klinkt, maar voor ons symboliseert de naam vooral beweging, reizen en passie voor het Iberisch schiereiland.
Toen we begonnen zochten we een naam die zowel in Nederland als in Spanje goed zou klinken en die niet te strak of zakelijk voelde. Reizen is tenslotte ook emotie, ontdekking en nieuwsgierigheid.
Jullie wonen al vele jaren in Cádiz. Op welke manier merk je dat die lokale aanwezigheid doorwerkt in jullie reizen?
Dat merk je als reiziger natuurlijk in alles wat we doen.
We wonen inmiddels al bijna twintig jaar op het Iberisch schiereiland en kennen veel regio’s echt van binnenuit. We komen bij accommodaties over de vloer, drinken koffie met hotelhouders, wandelen met lokale gidsen en praten met mensen die hier al generaties wonen.
Daardoor ontdekken we vaak plekken die je niet in reisgidsen vindt: kleine dorpen, natuurgebieden, familiehotels of bijzondere restaurants.
En minstens zo belangrijk: we begrijpen het ritme van het land. Hoe mensen leven, eten, denken en lokale tradities vieren. Dat helpt enorm bij het ontwerpen van een reis die klopt.

Hoe ziet een gemiddelde dag eruit tijdens een van jullie rondreizen?
Dat hangt natuurlijk af van de reiziger zelf. Je hebt vroege vogels en hen die de dag wat later beginnen. Maar mensen ontbijten in hun hotel of appartement en vertrekken daarna op pad met onze uitgebreide reisdocumentatie. Meestal hebben ze zich goed voorbereid en weten ze wat ze willen doen en zien.
In ons persoonlijke draaiboek staan uiteraard de culturele hoogtepunten, maar juist ook veel tips voor verrassende ontdekkingen onderweg. Een oud klooster, een uitzichtpunt, een mooi wandelpad of een restaurant waar de eigenaar nog zelf kookt. Ook brengen we de reiziger in contact met onze lokale gidsen, die je mee op pad nemen, een jeepexcursie, gieren spotten of de bruine beer in Somiedo!
Onze manier van reizen is niet alleen maar zo snel mogelijk van A naar B, maar onderweg de tijd nemen om rond te kijken, te slenteren, of zelfs een beetje verdwalen. Want dan ontdek je vaak de mooiste dingen!
Je hoeft nooit bang te zijn dat je te ver van het pad af raakt want je krijgt een kaart mee en tegenwoordig heb je bijna overal goed bereik met je mobiel, alleen in de heel erg afgelegen gebieden kan dat tegenvallen.


Veel mensen denken bij Spanje aan stranden en costa’s. Is er een regio die volgens jou veel meer aandacht verdient?
Ja natuurlijk! Dat zijn er meerdere.
Een regio die me altijd weer raakt is Extremadura. Dat is de uitgestrekte, stille regio in het Midden van Spanje met middeleeuwse steden zoals Cáceres en Trujillo en het Unesco Werelderfgoed van Mérida en Guadalupe. Uitgestrekte natuur en ongelooflijk veel geschiedenis. Het is een landschap van kurkeiken, uitgestrekte dehesa en oude herdersroutes waar je uren kunt rijden zonder veel verkeer tegen te komen. Extremadura is een paradijs voor vogelaars en in het zuiden kun je met Ardanza op safari de lynx spotten!
Maar ook een verrukkelijk gebied is de driehoek Baskenland, La Rioja en Navarra. Drie bijzondere regio’s in het noorden van Spanje die geografisch en historisch nauw met elkaar verweven zijn qua cultuur, geschiedenis, taal, culinaire tradities en de pelgrimsroute naar de Santiago de Compostela.
Drie zeer diverse bestemmingen die bestrooid zijn met fraaie wijngaarden, luisterrijk Unesco Werelderfgoed, kloeke Romaanse kapelletjes en befaamde wijnhuizen. Een paradijs voor wandelaars en liefhebbers van mooie wijnen en gastronomie!

Jullie bieden ook reizen aan in het groene noorden van Spanje en Portugal. Hoe verschilt dat van het zuiden?
Het noorden verrast veel mensen.
Wie Spanje alleen kent van Andalusië of de Costa’s verwacht vaak een droog landschap. Maar in het noorden vind je juist groene bergen, rivieren, eindeloze bossen en ruige kusten.
In regio’s zoals Galicië, Asturië of het noorden van Portugal regent het vaker en daardoor is het landschap veel groener. Het voelt soms bijna Atlantisch of zelfs een beetje als Ierland.
Je vindt er spectaculaire natuurparken met watervallen zoals de Peneda-Gerês, oude pelgrimsroutes en een keuken die sterk verbonden is met de zee. Dit is het leefgebied van wolven en beren.
De eerste keer dat ik in Porto e Norte was, in het noorden van Portugal, ben ik helemaal verliefd geworden op deze streek, zó puur, zo gastvrij, zoveel ongerepte natuur en lieve mensen, een parel! Dit is wat mij betreft een verrukkelijke bestemming voor reizigers die het echte, pure Portugal willen ontdekken.
Wat maakt wandelen op het Iberisch schiereiland zo bijzonder?
Voor mij is wandelen een manier om een landschap echt te voelen. Als je wandelt vertraagt alles. Je ziet kleine details, ruikt de kruiden langs het pad, hoort vogels en merkt hoe het landschap langzaam verandert.
Op het Iberisch schiereiland is de variatie enorm: van de Atlantische kliffen bij Cádiz tot de groene bergen van Noord-Portugal of de oude herderspaden in Extremadura. Veel van die paden bestaan al eeuwen. Ze werden gebruikt door herders, pelgrims of handelaren. Als je daar loopt, wandel je letterlijk door geschiedenis.
Een paar jaar terug schreef ik ook een wandelgids voor de provincie Cádiz. Een e-book van 263 pagina’smet de mooiste wandelingen, familievriendelijke wandelroutes langs de kust, door de bergen en in natuurparken zoals Grazalema en Los Alcornocales.
Wandelen is voor mij een manier om een landschap echt te ervaren. Je vertraagt, ziet details die je vanuit de auto nooit opvallen en leert een regio op een heel andere manier kennen. De gids is inmiddels in meerdere talen verschenen en meer informatie is te vinden op walkingcadiz.com.

Jullie routes hebben vaak een historisch thema of een duurzaam karakter. Hoe brengen jullie dat tot leven?
We proberen altijd een verhaal in een reis te verwerken.
Een route wordt niet zomaar een lijst met plaatsen. We kijken naar de geschiedenis van een regio, naar tradities, gastronomie en het landschap.
Bijvoorbeeld een route die het leven van koningin Isabel van Castilië volgt, of een reis langs oude handelsroutes zoals de Ruta de la Plata.
Door dat soort verbanden krijgt een reis meer diepte. Daarnaast reizen we in een rustig tempo en werken we vooral met kleinschalige locaties en lokale gidsen.
Accommodaties spelen een belangrijke rol bij jullie reizen. Hoe belangrijk zijn die?
Accommodaties zijn voor ons een van de belangrijkste onderdelen van een reis.
Na een dag onderweg wil je ergens aankomen waar je je echt welkom voelt. Dat kan een historisch hotel zijn, een klein boutiquehotel of een landhuis op het platteland, een Andalusische cortijo of een Portugese Quinta of Pousada. Soms zijn het ook luxe plekken zoals een Parador in een oud klooster of kasteel.
We kiezen altijd accommodaties waar sfeer, gastvrijheid en ligging kloppen. Dus niet een anoniem gebouw langs een drukke weg maar een karaktervol hotel dat de architectuur van de streek weerspiegelt en echt iets toevoegt aan de beleving van je reis.

Hoe zit het met zelf rijden in Spanje en Portugal?
Dat gaat prima. De bewegwijzering en infrastructuur is uitstekend en buiten de grote steden is het verkeer vaak verrassend rustig. Daardoor zijn deze landen ideaal voor een rondreis met huurauto.
Wat ik reizigers wel altijd adviseer is om echt de tijd te nemen. Niet alleen de snelwegen te gebruiken, maar juist ook de kleinere wegen. Daar zie je vaak de mooiste landschappen en kom je langs de leukste dorpjes. Ardanza geeft een kaart en routebeschrijvingen mee want je kunt echt niet altijd blindelings op je googlemaps vertrouwen!
Waar kunnen mensen ervaringen van jullie reizigers lezen?
Op onze website staan veel reiservaringen van reizigers die al met ons op pad zijn geweest. Meer dan de helft van onze mensen reizen zelfs meerdere keren met ons.
We hebben reizigers die al tien of elf rondreizen met Ardanza hebben gemaakt. Dat vind ik misschien wel het mooiste compliment.

Spanje en Portugal staan bekend om hun gastronomie. Wat mogen reizigers niet missen?
Eten en daar de tijd voor nemen is heel erg belangrijk in Portugal en Spanje. De keuken van deze landen is vooral regionaal en elke gebied heeft haar eigen typische streekgerechten.
In Andalusië proef je bijvoorbeeld tapas, olijfolie en vis uit de Atlantische oceaan. Mijn allerfavorietse tapa in Cádiz is de ‘tortillita de camarones’.
In Extremadura vind je fantastische ham en kazen. In Portugal zijn visgerechten, wijn en lokale patisserieën belangrijk.
Mijn advies is altijd: eet lokaal en simpel. Vaak zijn de kleine restaurants in dorpen het beste. Kijk waar er rond lunchuur veel auto’s staan, dan weet je zeker dat je er goed kunt eten.

Hoe ziet jullie werkwijze eruit als iemand een maatwerkreis wil boeken?
De meeste mensen beginnen met een aanvraag via onze website, via een van de rondreizen.
Daarna nemen wij contact op om kennis te maken en te inventariseren wat precies de bedoeling is, waar we rekening mee moeten houden. De basis is altijd een van onze bestaande rondreizen en deze kan op maat aangepast worden.

Als je maar één reis zou mogen aanbevelen; welke zou dat zijn?
Dat is een moeilijke vraag, maar ik denk onze historische rondreis “In de sporen van Isabel la Católica“.
Die reis volgt het leven van Isabel van la Católica door Castilië, Extremadura en Andalusië. Je bezoekt kastelen, kloosters en steden waar belangrijke momenten uit de Spaanse geschiedenis plaatsvonden.
Het is een reis waarin landschap, geschiedenis en cultuur prachtig samenkomen. De inspiratie ontstond na het lezen van de bestseller ‘Kruistocht van een koningin’ van Simone van der Vlugt afgelopen zomer. Deze koningin was altijd onderweg en ik herkende zoveel van de plekken waar zij was; Segovia, Toledo, Granada, dat deze rondreis in haar sporen er wel moest komen! Al mijn ervaring van de afgelopen 25 jaar komt hierin tot uiting, het voelt bijna als een kroon op mijn werk.
Waar wil je met Ardanza over vijf jaar staan?
Eigenlijk niet per se groter dan dat we nu zijn. We willen vooral blijven doen waar we goed in zijn: Met heel veel plezier en passie bijzondere reizen maken, persoonlijk contact met onze reizigers houden en nieuwe regio’s blijven ontdekken.
Er is nog zóveel te zien op het Iberisch schiereiland en het is een feestje om hier in Cádiz te wonen, in het meest zuidelijke puntje van Europa. Kom ook een keertje langs, je bent van harte uitgenodigd.

Reis je zelf nog veel?
Ja, nog steeds. Maar tegenwoordig reizen Arco en ik meestal binnen Spanje en Portugal om nieuwe routes te ontdekken. Het mooie is dat we hier na al die jaren nog steeds nieuwe plekken vinden.
Hoe zie je de toekomst van reizen?
Ik denk dat steeds meer mensen op zoek gaan naar betekenisvolle reizen. Minder massatoerisme, meer authenticiteit en natuur, maar vooral ook het persoonlijke contact en de aandacht. En precies daar ligt voor ons de toekomst.

Heb je een suggestie voor een volgende reis-ondernemer?
Misschien iemand die zich specialiseert in een heel andere manier van reizen, bijvoorbeeld slow travel of treinreizen door Europa. Dat zijn ontwikkelingen die de komende jaren waarschijnlijk belangrijker gaan worden.

Hartelijk dank Anne; heel leuk dat je wat meer over Spanje, Portugal en Ardanza Reizen wilde vertellen. Is je interesse gewekt en wil je meer weten over de mogelijkheden die zij biedt als Iberisch Schiereiland- expert? Bezoek dan haar website Ardanza.nl.
Anne heeft een extra cadeautje voor de bezoekers van Vakantie-Rondreizen.nl: ter gelegenheid van hun 25-jarig jubileum hebben ze een kleurrijk reismagazine gemaakt over Spanje en Portugal. Daarin delen ze hun favoriete regio’s, bijzondere routes, persoonlijke reisverhalen en veel tips voor reizigers die het Iberisch schiereiland op een andere manier willen ontdekken.
Lezers van het interview kunnen het magazine gratis downloaden via hun website. In het magazine staan bovendien verschillende kortingscodes voor reizen, en die blijven ook dit jaar nog geldig.
Een compleet overzicht van alle reisorganisaties op mijn site vind je onder reisorganisaties. Bekijk ook de rondreizen in Spanje pagina, of die van andere bestemmingen in Europa.

Op vakantie-rondreizen.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 29ste in deze serie van interviews is het de...

Op vakantie-rondreizen.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 28ste in deze serie van interviews is het de...