Op vakantie-rondreizen.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 95ste in deze serie van interviews is het de beurt aan Rik Brinks van CultureRoad Travel. Zijn reisorganisatie is gespecialiseerd in off-the-beaten-path avonturen naar minder toeristische bestemmingen
Bedankt Rik dat je de moeite wilt nemen enkele vragen te beantwoorden voor Vakantie-Rondreizen.nl. Zou je in een paar zinnen kunnen beschrijven wat voor een soort reizen jouw reisorganisatie aanbiedt en wat je doelgroep is?
We zijn een kleine reisorganisatie uit Utrecht en we gaan naar landen waar de meeste mensen nooit aan denken, of juist wel en dan direct denken: daar ga ik dus nooit heen. Syrië, Irak, Afghanistan, Zuid-Soedan, Socotra, Venezuela, Turkmenistan, de Centraal-Afrikaanse Republiek. Zo’n veertig landen in Afrika, het Midden-Oosten, Azië en Latijns-Amerika.
We doen dat op drie manieren. Er zijn groepsreizen met een reisleider van CultureRoad en een lokale gids. Er zijn kleine groepsreizen met alleen lokale gidsen. En we maken privéreizen op maat, voor wie liever alleen of met een paar vrienden gaat.
Onze reizigers hebben meestal al flink wat gezien. Thailand, Peru en Marokko hebben ze gedaan, en nu willen ze iets waar ze echt van opkijken. Het zijn nieuwsgierige mensen, vaak solo, tussen de 25 en 80. Ze vinden een hobbelige weg of een simpel hotel geen probleem, zolang er iets tegenover staat wat je nergens anders ziet.
Ik las op jullie site dat het idee in 2013 in de kroeg ontstond, waarna Caspar en jij naar Noord-Korea vertrokken om te kijken of het heersende beeld wel klopte. Hoe ben je vanuit die verbazing en reflectie op het idee gekomen te starten met CultureRoad?
In 2013 zaten Caspar en ik in de kroeg en vroegen we ons af of het beeld dat we van Noord-Korea hadden, eigenlijk wel klopte. Kun je er überhaupt komen? Dat bleek te kunnen, en dus gingen we. Wat we daar zagen, paste niet bij wat we op het nieuws hadden gezien. De mensen die we ontmoetten, waren vriendelijk, nieuwsgierig en vaak gewoon grappig. Terug in Nederland bleven we erover praten, en vrienden wilden ook. Toen dachten we: als het hier zo anders is dan we dachten, geldt dat waarschijnlijk voor meer landen. Dat werd CultureRoad. In 2015 zijn we echt begonnen, en het is daarna een uit de hand gelopen hobby geworden.

De naam CultureRoad, hoe ben je daar op gekomen?
We wilden iets doen met de C van Casper en de R van Rik. Bovendien kan een weg verschillende kanten op gaan. Zo simpel is het eigenlijk.
Zijn er in Nederland of internationaal veel andere reisorganisaties die zich focussen op deze zogenoemde ‘moeilijk bereisbare’ landen, en op welke manier onderscheidt CultureRoad zich expliciet van hen?
We zijn niet de enige, maar het is natuurlijk een niche markt. Waar wij ons echter in onderscheiden is het volgende:
Kun je uitleggen wat een land in jullie ogen exact ‘moeilijk bereisbaar’ maakt?
Meestal is het een combinatie van een paar dingen.
Moeilijk bereisbaar betekent dus niet automatisch gevaarlijk. We zoeken niet het gevaar op. Turkmenistan is bijvoorbeeld bureaucratisch een van de lastigste landen ter wereld, maar op straat kom je er weinig tegen waar je je zorgen over hoeft te maken.
Jullie zijn ooit begonnen met Noord-Korea. Wat maakt het vandaag de dag voor een reiziger logistiek of bureaucratisch gezien zo ontzettend lastig om daar überhaupt te kunnen reizen?
Op dit moment kun je er als toerist niet naartoe. Noord-Korea ging begin 2020 dicht vanwege covid, en voor Westerse toeristen is die deur nooit meer echt open gegaan. Begin 2025 ging de economische zone Rason een paar weken open, en daarna was het weer dicht. Op dit moment laat het land alleen Russische toeristen toe. De vraag is dus vooral wanneer het weer kan. We hebben een wachtlijst met honderden mensen, en die blijft groeien.

Aan de andere kant: wat is jouw persoonlijke afweging of belangrijkste reden voor reizigers om de vooroordelen los te laten en Noord-Korea tóch met eigen ogen te willen zien?
Noord-Korea vond ik zeer indrukwekkend. Het is het meest bizarre en tegelijk het meest fascinerende land waar ik ooit ben geweest. Mensen kennen het land vooral vanuit de media, maar om er dan zelf rond te lopen is zo anders. Uiteindelijk worden mensen daar ook gewoon verliefd. Hoe vaker je er komt hoe meer je ook een band opbouwt met de gidsen. Zij zijn ook gewoon nieuwsgierig naar hoe wij leven.

Ook Turkmenistan staat op jullie indrukwekkende lijst. Welke specifieke barrières of regels maken het organiseren van een reis door dit tamelijk gesloten land zo’n enorme uitdaging?
Turkmenistan is nog steeds een van de moeilijkste landen ter wereld om binnen te komen. Je hebt een uitnodigingsbrief nodig en je visum kan zonder opgaaf van reden worden geweigerd (gelukkig is dit bij onze reizigers nog nooit gebeurd). Buiten Ashgabat kun je bovendien niet zomaar je eigen gang gaan. Mijn advies blijft dan ook: boek via een bureau dat het land goed kent, want je wilt niet op het vliegveld van Ashgabat ontdekken dat er iets ontbreekt.
Wat is volgens jou de ultieme beloning of unieke ervaring die reizigers in Turkmenistan te wachten staat als ze die obstakels eenmaal overwonnen hebben?
Wakker worden naast de Darvaza-krater. Daarnaast heb je Ashgabat, een hoofdstad van wit marmer met brede lanen en bijna geen verkeer. Het is een beetje alsof iemand een stad heeft gebouwd voor een publiek dat nooit kwam. Je hebt Merv, ooit een van de grootste steden van de Zijderoute. En de Yangykala-canyon, waar je uren voor rijdt en waar je dan helemaal alleen bent. Wat mensen het meest verrast, is de gastvrijheid.

Pakistan roept bij veel mensen thuis direct vragen op over complexe regelgeving of veiligheidsprotocollen. Wat ervaar jij als de grootste drempel bij het voorbereiden van een reis hiernaartoe?
Niet het visum, want dat regel je tegenwoordig online. De echte drempel is denk ik het beeld dat mensen hebben, en dat vertaalt zich in heel praktische dingen, waar reis je heen en waar niet? Daarnaast is het land enorm, en de wegen (Karakoram Highway) in het noorden zijn spectaculair.
Waarom is Pakistan voor jou persoonlijk echter een bestemming die avonturiers absoluut niet links mogen laten liggen?
Omdat het noorden van Pakistan tot de mooiste berggebieden ter wereld hoort, en je er nog bijna geen andere toeristen ziet. Over de Karakoram Highway rijd je langs Nanga Parbat naar de Hunza-vallei. Daar staan oude forten tegen bergwanden van zevenduizend meter. Je eindigt bij de Chinese grens op de Khunjerab-pas, op bijna 4.700 meter.
En dan de mensen. Je wordt uitgenodigd voor thee, op de bruiloft van een neef, en in Lahore voor eten waar je drie dagen over nadenkt. Pakistanen zijn zich er vaak pijnlijk van bewust welk beeld de wereld van hun land heeft, en ze doen hun best om dat beeld recht te zetten.
We steunen ook de Outliers Secondary School in Minawar, een school waar meisjes gratis onderwijs krijgen. Reizigers kunnen er een dag langsgaan.

Jullie bieden ook reizen aan naar Kirgizië, een land dat geroemd wordt om zijn uitgestrekte berglandschappen en eeuwenoude nomadencultuur. Hoe reageren westerse reizigers op de overgang van ons gehaaste leven naar het slapen in traditionele yurt-kampen op de afgelegen steppes?
Bij het Song-Kul-meer zit je op 3.000 meter hoogte. Overdag lopen er paarden en schapen rond, en ’s nachts kan het ook in de zomer bijna vriezen. De wc is een houten hokje een eind verderop, en er brandt een kacheltje in de yurt. Dat klinkt misschien primitief, maar de meeste mensen vinden het juist heerlijk. Je eet wat de familie eet, je drinkt eindeloos thee, en wie durft probeert kumis, gefermenteerde merriemelk. Daar krijg je nogal uiteenlopende gezichten van te zien.
Wat ik wel altijd zeg: het is geen openluchtmuseum. Die herders hebben soms een zonnepaneel, een smartphone en een neef in Bisjkek. Ze trekken in de zomer met hun dieren naar de hoge weides omdat dat werkt, niet om ons iets te laten zien. Juist die combinatie maakt het interessant. Op dit moment hebben we voor Kirgizië vooral privéreizen.
Saoedi-Arabië heeft zijn deuren pas vrij recent opengesteld voor niet-religieus westers toerisme en verandert momenteel in razend tempo. Hoe navigeer je als reiziger het beste door de strikte, conservatieve tradities van het land, en wat is de grootste verrassing die mensen daar te wachten staat?
Saoedi-Arabië geeft pas sinds 2019 toeristenvisa af, en het land is sindsdien in hoog tempo veranderd. De regels zijn eenvoudiger dan veel mensen denken. Bedek je schouders en knieën, ook als man. Alcohol is er niet. Tijdens het gebed gaan winkels even dicht, en het centrum van Mekka en Medina is alleen voor moslims. Een abaya is voor toeristen niet meer verplicht. Vrouwen rijden er tegenwoordig gewoon auto, en in restaurants zitten mannen en vrouwen door elkaar.
Volg verder je gezonde verstand en vraag het als je twijfelt. Saoedi’s vinden het vaak juist leuk om uit te leggen hoe iets zit.

De grootste verrassing is hoe jong en nieuwsgierig het land is. In Riyad zit je om middernacht nog tussen families aan de koffie. En dan heb je Al Ula, met de Nabatese graftombes van Hegra, uitgehouwen in rotsen in de woestijn. Daar zijn er een paar honderd van, en op veel momenten heb je ze bijna voor jezelf.
We zijn er niet naïef over. Er zijn genoeg redenen om kritisch te zijn op de Saoedische politiek, en dat mag je best bespreken met je gids. Maar je ziet er zoveel meer dan alleen dat. Onze volgende groepsreis is de Saudi Spring Highlights Tour.
In Afrika bieden jullie onder meer reizen naar Kameroen aan. Wat maakt deze specifieke bestemming zo’n complexe logistieke puzzel vergeleken met de bekendere, meer toeristische Afrikaanse landen?
In bijvoorbeeld Kenia of Tanzania rijd je in een safari-jeep van lodge naar lodge. In Kameroen bestaat dat systeem gewoon niet. Onze reis combineert Kameroen met de Centraal-Afrikaanse Republiek. Vanuit Yaoundé rijd je twee dagen naar het oosten, via Bertoua naar Yokadouma. Dan steek je met een motorboot de Sangha-rivier over naar de CAR. In Kameroen zelf mijden we bovendien de Engelstalige regio’s en het noordwesten, vanwege de onrust daar. Een reis plannen betekent dus ook: weten waar je niet heen gaat. Dat soort beslissingen nemen we samen met onze lokale partners, en die passen we aan als het moet.
Wat ervaar je als de grootste verborgen schat of meest bijzondere interactie in Kameroen die alle moeite om er te komen meer dan waard maakt?
Dzanga Bai, in Dzanga-Sangha, aan de CAR-kant van de grens daar zitten hele groepen bosolifanten. Je zit op een houten platform en ziet ze uit het bos stappen, soms tientallen tegelijk, met buffels en bongo’s ertussen. Minstens zo bijzonder is de tijd met de Baka. Zij kennen het bos als geen ander: welke plant medicijn is, welk spoor van welk dier is, hoe je honing vindt in een boom van veertig meter. Wie wil, kan tegen bijbetaling westelijke laaglandgorilla’s gaan zoeken bij Bai Hokou.
Als je 5 persoonlijke top-ervaringen of bezienswaardigheden (verspreid over jullie gehele aanbod) zou moeten noemen, welke zouden dat dan zijn?

Als je geïnteresseerde reizigers slechts 1 van je reizen of bestemmingen uit het gehele aanbod zou kunnen aanbevelen, welke zou dat dan zijn en waarom specifiek die reis?
Dan kies ik de Turkmenistan Newroz Tour. Turkmenistan is het perfecte eerste ‘moeilijke land’. Het voelt als een ontdekkingsreis, maar het is ook goed te doen: veilig, goed georganiseerd. Je krijgt alles in één reis: de marmeren stad Ashgabat, de ruïnes van Merv, een nacht bij de brandende Darvaza-krater, en de Yangykala-canyon.
We reizen precies tijdens Newroz, het Perzische nieuwjaar. Dan zie je het land op zijn feestelijkst, met muziek, traditionele kleding en eten op straat. Het is ook het moment waarop Turkmenen zelf het meest naar buiten komen, en dus het moment waarop je ze het makkelijkst ontmoet.
Naast groepsreizen bieden jullie ook flexibele privéreizen op maat aan. Hoe zorgen jullie er bij een persoonlijk maatwerktraject voor dat je de juiste balans vindt tussen het eigen tempo van de reiziger en het ruwe, authentieke karakter van deze onbekende regio’s?
Dat begint met een eerlijk gesprek. Wat wil je zien, hoeveel wil je lopen, hoe slaap je graag, en hoe reageer je als de airco het niet doet? Ik vraag liever iets te veel dan dat iemand op dag drie ontdekt dat zes uur over een zandpad niets voor hem is. Daarna kun je veel aanpassen. Een rijdag van tien uur splits je in tweeën. Je voegt een rustdag in, of je kiest het beste hotel dat er te krijgen is. Vroege starts kunnen eruit, en een lokale gids kan zich helemaal aanpassen aan jouw tempo.
Wat we niet kunnen veranderen, is het land zelf. De weg wordt niet gladder, en een checkpoint duurt zo lang als het duurt. Dat zeg ik er dan ook gewoon bij. Juist omdat mensen dat vooraf weten, ervaren ze het onderweg als deel van het avontuur in plaats van als een tegenvaller.
Voor jullie groepsreizen combineren jullie steevast een westerse gids met een lokale gids, met deelnemers in de leeftijd van 11 tot maar liefst 81 jaar oud. Hoe ervaar je de groepsdynamiek op zo’n intense trip met een groep mensen die qua leeftijd zo verschilt, maar wel een unieke interesse deelt?
Onze reizen zijn vanaf 18 jaar. Wie zich aanmeldt voor een reis naar Zuid-Soedan of Afghanistan, heeft al iets gemeen met de anderen, wat de leeftijd ook is. Die nieuwsgierigheid verbindt meer dan je geboortejaar. En onze groepen zijn vaak internationaal, dus je zit aan tafel met een Duitser, een Australiër en iemand uit Singapore. Onze reisleider let erop dat niemand buiten de boot valt, en de groepen zijn klein.

Kun je de ‘typische’ CultureRoad-reiziger eigenlijk typeren? Zie je ondanks de brede leeftijdsrange veel overeenkomstige karaktereigenschappen bij mensen die dit soort onbekende bestemmingen opzoeken?
Nieuwsgierig, flexibel, respectvol en met gevoel voor humor. Het zijn geen adrenalinejunks, en dat misverstand hoor ik vaak. Onze reizigers zijn niet op zoek naar gevaar, maar naar een verhaal dat ze nergens anders horen. Ze lezen zich in, ze stellen vragen, en ze willen echt weten hoe het leven daar is. Een flink deel reist alleen, en sommigen hebben al meer dan honderd landen gezien. Maar je hebt ook mensen die voor het eerst in een ‘moeilijk’ land komen, en die vinden het vaak het spannendst.
Jullie zetten je actief in voor de empowerment van vrouwen door, waar mogelijk, te werken met lokale vrouwelijke gidsen in veelal patriarchale samenlevingen. Wat merk je in de praktijk van de impact die dit heeft op zowel de gidsen zelf als op de lokale beleving van jullie reizigers?
Voor de gidsen gaat het in de eerste plaats om werk en inkomen. Daarnaast gaat het om zichtbaarheid. Een vrouw die een groep buitenlanders door Damascus leidt, laat iedereen op straat zien dat dat kan. Jongere vrouwen spreken haar daar ook op aan.
Voor reizigers gaan er deuren open die anders dicht blijven. In veel samenlevingen waar mannen en vrouwen gescheiden leven, praat een vrouwelijke gids makkelijk met vrouwen. Dan zit je ineens in een keuken in plaats van in een theehuis, en hoor je hoe het leven er voor de andere helft van de bevolking uitziet.
Het is niet overal mogelijk, en dat zeg ik er eerlijk bij. In Afghanistan mogen vrouwen op dit moment dit werk niet doen. Waar het wel kan, zoeken we het actief op. We werken ook samen met Girl about the Globe, een platform voor vrouwen die alleen reizen. En we steunen ook een meisjesschool in Minawar, in Pakistan.

Bij het bezoeken van controversiële of onbegrepen bestemmingen spelen ethische vragen een grote rol. Hoe borgen jullie in de praktijk dat jullie reizen een positieve bijdrage leveren en het toerisme-geld direct ten goede komt aan de lokale economie, in plaats van aan heersende politieke machten?
Ik kan niet beweren dat dat voor honderd procent lukt, want dat is niet waar. Visumkosten, toegangsprijzen en lokale permits gaan naar de overheid. Wel proberen we zo veel mogelijk geld bij de lokale bevolking terecht te krijgen. We werken met zelfstandige lokale gidsen en chauffeurs, met familiehotels en guesthouses, en met lokale restaurants in plaats van internationale ketens. We betalen eerlijk en op tijd, ook als een reis niet doorgaat. Reizigers vragen we om op markten en bij kleine winkels te kopen.
De afweging blijft: weg blijven helpt de mensen daar meestal niet. Een gids in Syrië die weer werk heeft, en een guesthouse in Socotra dat zijn kamers vult, daar draait het om.
Als we kijken naar de geopolitieke kaart van het afgelopen decennium: welke bestemming was voorheen ontzettend moeilijk bereisbaar, maar is tegenwoordig eigenlijk een stuk toegankelijker geworden?
Syrië, zonder twijfel. Toen we er in 2022 weer heen gingen, waren we de eerste Nederlandse reisorganisatie. Er was toen veel kritiek. Na de val van het Assad-regime eind 2024 is het land veranderd, en wij gaan er nu elke maand heen. Voor een lang weekend Damascus bijvoorbeeld.
Een ander voorbeeld is Irak, waar je sinds 2021 bij aankomst een visum kunt krijgen.
En andersom geredeneerd: welke landen of regio’s zien jullie op dit moment juist steeds uitdagender of ontoegankelijker worden voor de westerse avonturier?
Noord-Korea, natuurlijk. We wachten al zes jaar tot het land weer open gaat.Het blijft zo dat landen open- en dichtgaan, en vaak sneller dan je denkt. Daarom zie je bij ons soms een reis verdwijnen of opduiken.
Heb je het boek ’Universele reisgids voor moeilijke landen’ van Jelle Brandt Corstius toevallig gelezen? Zo ja, wat vind jij van zijn observaties en in hoeverre sluiten zijn praktische tips aan bij de realiteit en filosofie van CultureRoad?
Nee, eerlijk gezegd niet. Maar ik ken hem natuurlijk wel. Zijn idee dat iedereen van achttien een jaar naar een moeilijk land zou moeten, spreekt me wel aan.
Bij het boeken van een reis speelt vertrouwen natuurlijk een grote rol. Mensen lezen graag ervaringen en reviews voordat ze een keuze maken. Zijn er op jullie website reviews of ervaringen met CultureRoad te vinden, zodat reizigers zelf kunnen ontdekken hoe betrouwbaar CultureRoad is? Of zijn deze bijvoorbeeld via andere platforms terug te vinden?
Ja. Op onze website staan reviews en reisverslagen van reizigers, en op Google en Tripadvisor vind je er meer. Op Instagram delen reizigers ook veel, en die tags laten vaak beter zien hoe een reis was dan een recensie. En wie twijfelt, mag me altijd mailen. Ik breng je graag in contact met iemand die de reis al heeft gemaakt.
Zien jullie de laatste jaren een verschuiving in de wensen van reizigers?
Ja, en die is sinds corona versneld. Mensen willen niet meer naar plekken waar ze tussen duizend anderen hun foto staan te maken. Ook gaan er steeds meer vrouwen alleen op reis.
Waar wil je met je bedrijf staan over grofweg 5 jaar? Zijn er bijvoorbeeld nog bestemmingen die je toe wilt voegen of andere ambities?
Ik wil vooral de bestemmingen die we al aanbieden nog beter maken. Daarnaast wil ik meer ruimte geven aan de rol van vrouwelijke gidsen, ons team verder laten groeien en meer investeren in sociale en maatschappelijke projecten in de landen waar we naartoe gaan. Wat ik juist níét wil, is te groot worden.
Wat schaar je onder je eigen mooiste reis-ervaringen? In moeilijke of ‘makkelijke’ landen.
De eerste reis naar Noord-Korea in 2013, die alles in gang zette, en een onverwacht moment ergens dichterbij.

Hoe zie je de toekomst van avontuurlijk reizen naar dit soort extreme bestemmingen? Denk je dat er veel zal veranderen in de (nabije) toekomst?
De lijst met ‘moeilijke landen’ blijft veranderen, maar hij wordt nooit leeg. Landen als Irak en Syrië gaan meer open, en worden daardoor misschien op termijn gewone bestemmingen. Tegelijk gaan er door conflicten andere landen dicht.
Ik maak me wel zorgen over één ding: sociale media maken plekken in een paar maanden populair. Een eiland als Socotra kan dat aantal bezoekers niet zomaar aan. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor ons als organisatoren: kleine groepen, lokale partners, en durven zeggen dat iets vol is. Wat niet verandert: er zullen altijd mensen zijn die zelf willen zien of het beeld klopt. Voor hen zijn wij er.
Heb je een suggestie voor welke reis-ondernemer ik een volgende keer kan vragen voor deze rubriek?
Henk-Jan Geel van arcticadventure.nl.
Vriendelijk bedankt Rik; heel leuk dat je wat meer over je bijzondere reisorganisatie wilde vertellen! Is je interesse gewekt en wil je meer weten over de mogelijkheden die Culture Road biedt als expert voor moeilijk bereisbare landen? Bezoek dan de website van CultureRoad: cultureroadtravel.com
Op de CultureRoad website zijn natuurlijk ook alle bestemmingen, reisthema’s, klantervaringen, voorbeeldreizen en een blog te vinden. De reisorganisatie post ook op Instagram en Facebook.
Een compleet overzicht van alle reisorganisaties op vakantie-rondreizen vind je onder reisorganisaties of bekijk alleen bekendere de reisorganisaties voor groepsreizen. Bekijk ook het overzicht van alle bestemmingen. Meer van dit soort interviews met (gespecialiseerde) reisorganisaties vind je op de blog-pagina.

Op vakantie-rondreizen.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 95ste in deze serie van interviews is het de...

Goede snacks voor in het vliegtuig zijn compacte, geurloze en voedzame tussendoortjes die zonder problemen door de veiligheidscontrole komen. Het gaa...