Interview met Sandra Sanna van Travel Designer Sardinia: maatwerkreizen op Sardinië

Op vakantie-rondreizen.nl laat ik graag de reis-ondernemers áchter de diverse reisorganisaties aan het woord. Als 78ste in deze serie van interviews is het de beurt aan Sandra Sanna van Travel Designer Sardinia. Haar reisorganisatie is gespecialiseerd in op maat gemaakte reizen op het Italiaanse eiland Sardinië.

Bedankt Sandra dat je de moeite wilt nemen enkele vragen te beantwoorden voor Vakantie-Rondreizen.nl. Zou je in een paar zinnen kunnen beschrijven wat voor een soort reizen jouw reisorganisatie aanbiedt en wat je doelgroep is?

Travel Designer Sardinia maakt volledig op maat gemaakte reizen door Sardinië, zowel voor particuliere reizigers als in samenwerking met touroperators en reisagenten. Dat kan gaan om individuele rondreizen, reizen voor koppels of gezinnen, maar ook om groepsrondreizen.

Geen standaardprogramma’s, maar reizen die echt worden opgebouwd rond de reiziger zelf: wat iemand graag doet, welk tempo prettig voelt en welke sfeer het beste past.

Mijn reizigers houden meestal van comfort en kwaliteit, maar wel op een kleinschalige en persoonlijke manier. Mooie accommodaties, goed eten, natuur, lokale ervaringen en plekken waar je Sardinië nog echt kunt beleven. Voor mij gaat het niet alleen om zoveel mogelijk zien, maar vooral om een reis die goed voelt en waarbij je het eiland echt leert kennen.

Ik las dat je bent geboren in België met Sardijns bloed en na tien jaar ervaring in de reiswereld in 2006 definitief de stap hebt gezet om naar Sardinië te verhuizen. Hoe ben je vervolgens op het idee gekomen om Travel Designer Sardinia te starten?

Mijn band met Sardinië was er eigenlijk altijd al. Ik ben in België geboren en opgegroeid, maar Sardinië hoorde bij mijn familie, mijn vakanties en uiteindelijk ook bij mijn identiteit.

Toen ik in 2006 definitief naar het eiland verhuisde, wilde ik de toeristische sector hier eerst echt van dichtbij leren kennen. Daarom heb ik bewust ervaring opgedaan in verschillende takken van het toerisme. Ik werkte onder andere als gids, als begeleidster van groepen, als assistente, aan de receptie van hotels en binnen touroperating. Daardoor leerde ik niet alleen het eiland steeds beter kennen, maar ook hoe de hele sector achter de schermen werkt en wat reizigers onderweg echt nodig hebben.

Tegelijkertijd had ik nog een ander voordeel: ik kende de Belgische en Noord Europese cultuur heel goed. Ik wist hoe Belgische en Nederlandse reizigers denken, welke verwachtingen ze hebben, waar ze op letten en wat ze belangrijk vinden op reis. Aan de andere kant woonde ik hier en leerde ik Sardinië steeds beter kennen, ook ver buiten de bekende toeristische plekken.

Precies daaruit is het idee ontstaan om Travel Designer Sardinia te starten. Ik wilde die twee werelden met elkaar verbinden: de wensen en verwachtingen van de Noord Europese reiziger enerzijds, en mijn lokale kennis van Sardinië anderzijds. Zo kan ik niet alleen een mooie reis samenstellen, maar vooral een reis die echt bij de persoon past én het eiland laat zien zoals ik het zelf ken.

Op welke manier onderscheidt Travel Designer Sardinia zich van andere reisorganisaties voor jouw doelgroep?

Voor mij zit het grootste verschil in de combinatie van lokale kennis en een heel goed begrip van mijn doelgroep. Veel lokale DMC’s en agentschappen kennen Sardinië natuurlijk uitstekend, maar kennen de Belgische en Nederlandse, en breder de Noord Europese reiziger, meestal minder diepgaand. Ik werk net op het snijpunt van die twee werelden.

Ik weet hoe belangrijk comfort, duidelijkheid, betrouwbaarheid, goede communicatie en een logisch opgebouwd programma zijn voor mijn klanten. Tegelijk weet ik lokaal precies wat wel en niet werkt. Daardoor kan ik veel gerichter selecteren en voorkom ik dat een reis op papier mooi lijkt, maar in de praktijk niet goed aansluit.

Ik werk graag met adressen en mensen die ik zelf ken: lokale gidsen, kleine ondernemers, familiebedrijven en bijzondere accommodaties. Ik kies dus niet automatisch voor de bekendste plek, maar voor de plek die het beste past bij die specifieke reiziger.

Voor mij zit het echte maatwerk in die selectie. Niet zoveel mogelijk in een programma stoppen, maar de juiste dingen kiezen, in het juiste tempo, zodat de hele reis als één geheel klopt.

Dat is voor mij het echte verschil: ik begrijp de lokale realiteit hier én ik begrijp heel goed voor wie ik de reis samenstel.

Steeds meer reizigers willen hun reis volledig op maat laten samenstellen. Jullie beginnen altijd met een persoonlijk (video)gesprek. Hoe gaan jullie te werk wanneer iemand aanklopt met alleen een globale wens voor een reis door Sardinië? Hoe ziet jullie werkwijze er stap voor stap uit tot de digitale reisbescheiden klaarliggen?

Het begint altijd met luisteren. Ik wil eerst begrijpen hoe iemand graag reist en wat iemand echt belangrijk vindt tijdens een vakantie. Willen ze iedere dag iets ondernemen of juist voldoende ruimte hebben? Houden ze van wandelen, gastronomie, kleine dorpen, stranden, archeologie, luxe of natuur? Hoe belangrijk is een zwembad? Willen ze ’s avonds te voet naar een restaurant kunnen? Dat soort details maken voor mij uiteindelijk het verschil.

Ook budget en verwachtingen bespreken we gewoon open. Daarna begin ik aan de route. Ik kijk daarbij heel sterk naar het ritme van de reis, want Sardinië lijkt op de kaart misschien niet zo groot, maar in de praktijk wil je niet om de twee dagen van de ene kant van het eiland naar de andere rijden.

Vervolgens selecteer ik de accommodaties en ervaringen die echt bij die klant passen. Dat kan een boutique hotel zijn, een agriturismo, een wijndomein, een kookervaring, een wandeling met gids, een boottocht of bijvoorbeeld een lunch bij herders in de bergen.

Daarna ontvangt de klant een eerste voorstel en van daaruit verfijnen we samen verder. Soms klopt het voorstel bijna meteen, soms veranderen we nog een aantal dingen. Dat hoort voor mij ook bij maatwerk.

Na de bevestiging reserveer ik de verschillende onderdelen en werk ik alles verder uit. Voor vertrek ontvangt de klant een digitaal reisprogramma met de volledige route, adressen, praktische informatie, activiteiten en mijn persoonlijke tips voor onderweg.

Ook tijdens de reis blijf ik bereikbaar. Voor een extra tip, een last minute excursie, praktisch advies of natuurlijk wanneer er zich onverwacht iets voordoet. Dat persoonlijke contact stopt voor mij dus niet zodra de reis begonnen is.

Ik wil vooral dat mensen vertrekken met het gevoel dat hun reis niet zomaar geboekt is, maar echt voor hen is samengesteld door iemand die hier woont en met hen blijft meedenken.

Je verdeelt het eiland op je website in verschillende boeiende regio’s, van het Catalaans getinte noordwesten rond Alghero tot de ruige bergen in het oosten. Hoe ervaar jij de grootste regionale verschillen op Sardinië, en wat adviseer je reizigers die twijfelen welke regio’s het beste bij hun tempo en reisstijl passen?

Sardinië is veel gevarieerder dan veel mensen denken. Het noordwesten rond Alghero is levendig, historisch en mediterraan, met een duidelijke Catalaanse invloed. De westkust is ruiger, stiller en op sommige plaatsen bijna ongerept, terwijl de Sinis natuur, archeologie en bijzondere stranden heel mooi combineert.

De Gallura en Costa Smeralda in het noordoosten hebben weer een heel ander karakter. In de zomermaanden vind je er duidelijk de mondaine kant van Sardinië, met luxe, jachthavens en high society, maar daarnaast ook prachtige natuur, granieten landschappen, mooie stranden en de beschermde La Maddalena archipel.

Het oosten is voor mij het gebied van de grote contrasten tussen bergen en zee, met de Supramonte, diepe kloven, kleine bergdorpen en de spectaculaire kust van de Golf van Orosei.

Het zuiden combineert dan weer Cagliari, met cultuur, markten en gastronomie, met stranden, lagunes, wijngaarden en de kust rond Pula en Chia. Verder naar het zuidwesten wordt het landschap ruiger en stiller, met een heel eigen sfeer.

En dan heb je natuurlijk nog het binnenland, waar tradities, kleine dorpen, archeologie, natuur en het dagelijkse Sardijnse leven veel sterker naar voren komen.

Daarom begin ik liever bij de reiziger dan bij de kaart. Wie graag actief bezig is en houdt van natuur, voelt zich vaak goed in het oosten of het binnenland. Wie cultuur, gastronomie en zee wil combineren, kan zich heel goed voelen rond Alghero, de Sinis of Cagliari. Wie graag mooie stranden, natuur en in de zomer ook wat meer levendigheid en luxe zoekt, past goed bij Gallura en Costa Smeralda.

Ik kijk ook heel sterk naar het tempo. Iemand die rustig reist en sfeer zoekt, heeft niets aan vijf regio’s in tien dagen. Twee of drie goed gekozen gebieden kunnen veel sterker zijn dan heel Sardinië proberen af te vinken. Voor mij gaat het er niet om hoeveel iemand gezien heeft, maar hoe goed een reis bij die persoon past.

Reizigers die Zuid-Italië overwegen twijfelen vaak tussen de twee grote eilanden. Wat is jouw persoonlijke afweging bij Sardinië versus Sicilië? Voor welk type reiziger is Sardinië de absolute winnaar, en wie kan volgens jou toch beter voor Sicilië kiezen?

Ik vind Sardinië en Sicilië eigenlijk moeilijk met elkaar te vergelijken, omdat ze allebei een heel sterke eigen identiteit hebben. Sicilië is enorm rijk aan geschiedenis en cultuur, met monumentale steden, barok, archeologie en duidelijke Arabische en Normandische invloeden, naast de bredere mediterrane cultuur die het eiland door de eeuwen heen heeft gevormd. De sfeer is er vaak levendiger en expressiever, met die typische Zuid Italiaanse energie die je ook in de steden en op straat sterk voelt.

Sardinië onderscheidt zich juist door ruimte, stilte en landschap, maar zeker niet door een gebrek aan cultuur. Integendeel. Het eiland heeft een heel eigen geschiedenis die je nergens anders in Italië op dezelfde manier terugvindt. De Nuragische beschaving is daar het mooiste voorbeeld van, met duizenden nuraghi, heilige bronnen, reuzengraven en archeologische sites verspreid over het hele eiland. Dat geeft Sardinië iets mysterieus en heel bijzonders.

Wat ik zo mooi vind, is dat die geschiedenis hier vaak midden in het landschap ligt. Je bezoekt niet alleen een archeologische site, je rijdt ernaartoe door het binnenland, langs kleine dorpen en stille wegen. Daardoor voelt cultuur hier vaak heel verweven met natuur en dagelijks leven.

Voor mij is Sardinië echt de winnaar voor reizigers die ruimte zoeken, graag zelf rijden, natuur en zee willen combineren met cultuur, houden van mooie stranden, wandelen, lokale gastronomie en kleinschalige ontmoetingen. Vooral voor mensen die niet iedere dag een stad of monument nodig hebben, maar genieten van de route zelf en graag wat rust in hun reis houden, vind ik Sardinië heel sterk.

Sicilië zou ik eerder aanraden aan reizigers die vooral veel historische steden, monumentale architectuur, kerken, markten en een levendigere stedelijke sfeer willen combineren. Wie graag van stad naar stad reist en veel cultuur op relatief korte afstand wil beleven, kan zich daar juist enorm thuis voelen.

Het ene eiland is dus niet beter dan het andere. Ze spreken gewoon een ander soort reiziger aan. En precies daarom vind ik het belangrijk om eerst te kijken naar hoe iemand graag reist, voordat ik zeg welk eiland het beste past.

De Costa Smeralda in het noordoosten staat wereldwijd bekend om haar mondaine glamour en luxe jachthavens. Wat is jouw advies om deze iconische kuststrook en haar granieten baaien op een stijlvolle, authentieke manier te ontdekken, zonder in de typische toeristenvallen te belanden?

Mijn eerste advies is: denk bij Costa Smeralda niet alleen aan Porto Cervo. Natuurlijk is het leuk om de piazzetta en de jachthaven eens te zien, maar de echte schoonheid van deze regio zit voor mij in het landschap, de granieten rotsen, de kleine baaien en het ongelooflijk heldere water.

Ik combineer Costa Smeralda graag met San Pantaleo en met het achterland van de Gallura. Een lunch op een mooie landelijke plek, een bezoek aan een klein wijndomein, de archeologische sites rond Arzachena en daarna nog even naar zee, dat geeft een veel completer beeld van deze streek.

Timing maakt hier echt een groot verschil. Wie midden augustus op het drukste moment naar de bekendste stranden rijdt, ervaart natuurlijk vooral de drukte. Wie vroeg op pad gaat, juist later op de dag komt of buiten het absolute hoogseizoen reist, ontdekt een heel andere kant van Costa Smeralda.

Mijn advies is dus om het mondaine deel zeker mee te nemen, maar het niet de hele ervaring te laten bepalen. De combinatie van elegante kustplaatsen, natuur, mooie stranden en het Gallurese achterland maakt deze regio juist zo bijzonder.

Een bootexcursie door de beschermde La Maddalena archipel geldt voor velen als een droomervaring. Wat is volgens jou de beste manier om deze eilanden en azuurblauwe lagunes te beleven weg van de grote massa?

Voor mij begint dat eigenlijk al bij het kiezen van de reisperiode. Wie de La Maddalena archipel echt rustig wil beleven, raad ik liever het voorjaar of het najaar aan. Ook dan heb je vaak prachtig weer en zijn bootexcursies perfect mogelijk, maar de sfeer is veel rustiger dan in de absolute zomerpiek.

Augustus zou ik persoonlijk vermijden als je deze plek echt op zijn mooist en meest ontspannen wilt ervaren. Dan is het simpelweg veel drukker op het water en bij de bekendste baaien.

Daarnaast kies ik het liefst voor een kleine boot, een zeilboot of, als het budget het toelaat, privé met een goede lokale schipper. Het verschil zit niet alleen in de boot, maar vooral in wie ermee vaart. Een lokale schipper kent de wind, het weer en de drukte en kan op de dag zelf beslissen waar het op dat moment het mooist en rustigst is.

Je hoeft dan niet met honderden mensen tegelijk op dezelfde plek aan te komen. Je kunt zwemmen wanneer je daar zin in hebt, rustig lunchen aan boord en de dag veel vrijer beleven.

Wat ik zelf ook heel belangrijk vind, is respect voor de natuur. De La Maddalena archipel is een beschermd natuurgebied en net daarom moet je er bewust mee omgaan. Niet zomaar overal aanmeren of alles willen bereiken, maar varen met iemand die de regels kent, de kwetsbare zones respecteert en begrijpt dat dit landschap juist bijzonder blijft omdat het beschermd wordt.

La Maddalena moet je wat mij betreft niet afvinken. Je moet er gewoon een dag van maken waarop de zee het tempo bepaalt.

Het ruige binnenland van Sardinië, rond bergdorpen als Oliena en Orgosolo, maakt deel uit van een officiële Blue Zone waar opvallend veel mensen vitaal honderd jaar worden. Wat is jouw unieke tip voor reizigers om de essentie van deze levensstijl, de hechte gemeenschap en de rust echt zelf te ervaren?

Ik denk dat je die levensstijl niet ervaart door een lijstje met gewoontes van honderdjarigen af te werken. Je moet vooral vertragen en de tijd nemen om te kijken hoe het dagelijkse leven er echt aan toegaat.

Met een lokale gids kom je natuurlijk makkelijker op plekken waar je zelf misschien voorbij zou rijden. Een gids kent de mensen, weet waar je moet zijn en kan je veel meer vertellen over de tradities, het landschap en het leven in de dorpen. Ik combineer zo’n dag graag met een wandeling of jeeptocht in de bergen en daarna een lange lunch bij mensen die nog heel traditioneel koken. Niet snel eten en weer weg, maar blijven zitten, praten en luisteren.

Maar het kan ook heel goed individueel. Ga bijvoorbeeld ’s morgens rustig een dorp in, drink koffie tussen de locals, loop zonder haast door de straten, stap binnen bij een kleine bakker of producent en plan een lange lunch in een agriturismo of eenvoudige lokale trattoria. Als er toevallig een dorpsfeest, markt of lokale traditie plaatsvindt, neem daar dan de tijd voor. Juist door niet alles vooraf vol te plannen, ontstaan vaak de mooiste ontmoetingen.

Wat mij vooral opvalt, is dat ouderen daar nog echt deel uitmaken van het dagelijkse leven. Familie, bewegen, buiten zijn, samen eten en sociale contacten zijn er geen wellnessconcept. Het is gewoon hoe het leven daar al generaties lang georganiseerd is.

Is er daarnaast een specifieke regio binnen Sardinië waarvan jij vindt dat die nog veel te vaak over het hoofd wordt gezien? Wat maakt die plek zo bijzonder?

Ja, absoluut. Voor mij is dat vooral de middenwestkust en het centrale westen van Sardinië, met onder andere het schiereiland Sinis, de Marmilla en het Sarcidano.

De Sinis is heel bijzonder omdat natuur, zee en archeologie er zo dicht bij elkaar liggen. Je hebt er ruige kust, bijzondere stranden, lagunes met flamingo’s, kleine vissersplaatsen en belangrijke archeologische sites zoals Tharros. Het landschap voelt open en puur en de sfeer is heel anders dan aan de bekendere kustgebieden van Sardinië.

Verder landinwaarts, richting Marmilla en Sarcidano, verandert het karakter opnieuw. Daar vind je glooiende heuvels, kleine dorpen, olijfgaarden, wijngaarden en heel veel archeologie, maar vooral ook rust. Het is een deel van Sardinië waar het dagelijkse leven nog heel sterk aanwezig is en waar toerisme veel minder bepalend is.

Veel mensen rijden er gewoon doorheen op weg naar een bekendere plaats, terwijl je hier net een heel ander Sardinië ontdekt. Minder spectaculair op het eerste gezicht misschien, maar heel rijk aan sfeer, landschap en verhalen.

Het is niet één grote bezienswaardigheid die deze regio bijzonder maakt. Het is juist de combinatie van stilte, geschiedenis, natuur en kleine dorpen. En eerlijk gezegd hou ik heel erg van plekken die ik eerst even moet uitleggen voordat iemand begrijpt waarom ik ze voorstel.

Je selecteert alle overnachtingsplekken persoonlijk en werkt veel met kleinschalige boutique hotels en landelijke estates. Heb je 1 of 2 persoonlijke favoriete accommodaties op het eiland die er voor jou echt uitspringen, en waarom zijn dat jouw favorieten?

Dat is moeilijk, want mijn favoriet hangt heel erg af van de reis en vooral van de klant. Een accommodatie kan prachtig zijn, maar daarom nog niet automatisch bij iedereen passen.

Twee adressen die voor mij heel goed laten zien wat ik zoek, zijn Aquae Sinis in Cabras en Ghivine in Dorgali. Beide werken volgens het concept van een albergo diffuso, een formule waar ik zelf heel graag mee werk.

Bij een albergo diffuso verblijf je niet in één klassiek hotelgebouw. De kamers en gemeenschappelijke ruimtes liggen verspreid over verschillende gebouwen in het dorp. Daardoor maak je veel meer deel uit van de omgeving en blijft het lokale karakter behouden. Ik vind dat een heel mooie en duurzame manier van toerisme, omdat bestaande gebouwen opnieuw worden gebruikt en de gasten veel meer verbonden zijn met het dagelijkse leven van het dorp.

Aquae Sinis past bijvoorbeeld perfect bij een ontdekking van de Sinis, terwijl Ghivine een mooie uitvalsbasis is voor Dorgali, de Supramonte en de oostkust. Ze hebben elk hun eigen karakter, maar bij beide voel je heel duidelijk waar je bent.

Voor mij hoeft een goede accommodatie dus niet per se de meeste sterren te hebben. Ik kijk vooral naar karakter, ligging, gastvrijheid en of een plek echt iets toevoegt aan de reis.

Voor klanten die meer luxe en verfijning zoeken, werk ik natuurlijk ook met een hoger segment. Denk bijvoorbeeld aan Su Gologone, Gallicantu of boutique accommodaties zoals Casa Clat. Ook daar blijft voor mij hetzelfde belangrijk: het moet niet alleen mooi of luxe zijn, maar vooral karakter hebben en echt passen bij Sardinië en bij de reiziger zelf.

Is het mogelijk om een complete rondreis door Sardinië te maken met uitsluitend hoogwaardige luxe accommodaties, zoals verfijnde landgoederen en kleinschalige designhotels met zwembad? Hoe zou zo’n reis er qua route en beleving uitzien?

Zeker. Luxe hoeft op Sardinië trouwens helemaal niet te betekenen dat je alleen in grote vijfsterrenresorts verblijft.

Ik werk juist graag met mooie landgoederen, boutique hotels, historische huizen en kleinere designhotels. Voor mij wordt luxe interessant als een accommodatie niet alleen mooi is, maar ook karakter heeft en echt iets vertelt over de plek waar je verblijft.

De route pas ik altijd aan aan de tijd die de reiziger ter beschikking heeft en aan het tempo dat prettig voelt. Wie bijvoorbeeld 15 tot 20 dagen reist en graag veel van het eiland wil zien, kan Sardinië in vijf of zes etappes ontdekken, waarbij ik liefst minstens twee nachten per plek voorzie.

Wie maar tien dagen heeft, hoeft absoluut niet te proberen het hele eiland rond te gaan. Dan kies ik liever drie goed gekozen etappes, bijvoorbeeld een combinatie van noordwest, west en noordoost, of juist een route door het zuiden en oosten. Zo blijft er genoeg tijd over om ook echt te genieten van de accommodaties en van de omgeving.

Je kunt dus perfect kiezen voor een volledige rondreis, maar ook voor alleen het noorden of het zuiden met drie mooie verblijfplaatsen. Dat hangt helemaal af van wat iemand wil beleven en hoeveel rust hij of zij in de reis wil houden.

Onderweg combineer ik die accommodaties graag met een privé gids, een wijndomein, een bijzondere lunch, een bootdag, een archeologische site of gewoon een vrije dag aan het zwembad of aan zee.

Voor mij werkt luxe alleen als je nog voelt waar je bent. Een prachtig hotel kan overal ter wereld staan. Het wordt pas interessant als het ook echt Sardinië ademt.

Veel mensen associëren Italië met pizza en pasta, maar de Sardijnse keuken heeft een heel eigen identiteit met zowel herderstradities als verse zeevruchten. Hoe zou jij de culinaire ziel van Sardinië omschrijven? Welke lokale gerechten of food-ervaringen mogen reizigers absoluut niet missen?

De Sardijnse keuken vertelt eigenlijk heel mooi het verhaal van het eiland. Aan de kust draait het veel meer om vis, schelpdieren, kreeft en bottarga, terwijl je in het binnenland de herderstraditie sterker terugvindt, met brood, kaas, vlees, wilde kruiden en eenvoudige ingrediënten die heel puur worden bereid.

Je moet wat mij betreft zeker culurgiones, fregola, malloreddus, pane carasau, pecorino en bottarga proberen. En natuurlijk hoort porceddu ook bij de Sardijnse traditie, al is dat geen gerecht dat hier dagelijks op tafel staat.

Maar eerlijk gezegd vind ik de ervaring eromheen vaak minstens zo belangrijk als het gerecht zelf. Een lange lunch op een agriturismo, samen pasta maken, een bezoek aan een kleine kaasproducent, een wijnproeverij of eten bij herders in de bergen vertelt veel meer over Sardinië dan alleen wat er op je bord ligt.

Wat ik reizigers ook altijd aanraad, is om niet alleen naar de bekende gerechten te zoeken, maar juist open te staan voor wat lokaal en seizoensgebonden wordt aangeboden. Elke streek heeft weer haar eigen smaken en tradities, en precies dat maakt eten op Sardinië zo interessant.

Als je 5 persoonlijke top-bezienswaardigheden of activiteiten op Sardinië zou moeten noemen, welke horen daar dan zeker bij?

Vijf is eigenlijk te weinig, maar als ik echt moet kiezen, dan zou ik gaan voor de Sinis met Tharros en de westkust, het Supramonte en het binnenland, Alghero gecombineerd met de panoramische kustroute naar Bosa, de hoofdstad Cagliari en minstens één bijzondere ervaring in de natuur of op zee.

En eigenlijk zou ik daar nog één ding aan willen toevoegen: bezoek minstens één nuraghe of andere belangrijke archeologische site. De Nuragische beschaving is zo uniek voor Sardinië dat je het eiland eigenlijk niet helemaal begrijpt zonder daar iets van gezien te hebben.

En als ik dan toch een zesde tip mag geven: plan ook eens niets. Laat een dag of een halve dag open. Soms zijn net de onverwachte stops, een klein dorp, een uitzichtpunt of een lunch waar je toevallig terechtkomt de herinneringen die het langst bijblijven.

Is Sardinië een geschikte bestemming voor een familiereis, en zo ja voor kinderen van welke leeftijd? Kun je voorbeelden noemen van activiteiten of plekken in de natuur die fantastisch zijn voor gezinnen?

Ja, absoluut. Sardinië is heel geschikt voor gezinnen en eigenlijk met kinderen van bijna iedere leeftijd, zolang je de reis maar goed aanpast aan hun ritme.

Met jonge kinderen zou ik minder vaak van accommodatie wisselen, kiezen voor een plek met zwembad en stranden die gemakkelijk bereikbaar zijn en langzaam aflopen. Dat maakt de reis voor iedereen veel ontspannener.

Met iets oudere kinderen kun je veel meer ondernemen. Denk aan kajakken, snorkelen, een boottocht, een makkelijke wandeling, een jeeptocht in het binnenland, een kookworkshop of een bezoek aan een archeologische site. Ook plekken als de Sinis, de Golf van Orosei of de Gallura lenen zich heel goed voor een combinatie van natuur en activiteiten.

Wat ik de laatste jaren ook merk, is dat gezinnen anders reizen dan pakweg tien jaar geleden. Ze zoeken minder vaak alleen een hotel waar ze tien dagen blijven om vooral te relaxen. Ze willen nog steeds comfort en rust, maar daarnaast ook samen iets beleven en mooie herinneringen maken.

Een agriturismo of boerderij werkt daarom vaak heel goed. Kinderen hebben echt niet iedere dag een speciale kinderactiviteit nodig. Dieren, zwemmen, buiten eten, zelf iets maken of gewoon ergens vrij kunnen rondlopen zijn vaak precies de dingen die ze het langst onthouden.

Voor mij is Sardinië juist zo geschikt voor gezinnen omdat je rust en comfort heel gemakkelijk kunt combineren met natuur, zee en kleine belevenissen onderweg.

Hoe zit het met de infrastructuur op het eiland? Kun je er comfortabel zelf rijden met een huurauto en waar moeten reizigers specifiek op letten op de Sardijnse wegen?

Voor een rondreis vind ik een huurauto eigenlijk de beste manier om Sardinië te ontdekken. De hoofdwegen zijn over het algemeen goed en buiten de steden rijdt het meestal heel ontspannen.

Wat reizigers vaak onderschatten zijn de afstanden. Vijftig kilometer klinkt niet veel, maar in de bergen of langs de kust kan dat behoorlijk wat tijd kosten. Daarom kijk ik bij het samenstellen van een route altijd veel meer naar echte rijtijd dan alleen naar het aantal kilometers.

Ik zeg ook altijd: vertrouw je navigatie niet blindelings. Als die plots een zogezegd snellere route over een heel klein landweggetje voorstelt, kijk dan even of dat echt logisch is. Zeker in het binnenland kan een kortere route op de kaart in werkelijkheid veel trager zijn.

In historische centra moet je ook opletten voor ZTL zones, waar je niet zomaar met de auto mag inrijden. En in populaire kustplaatsen is het in de zomer soms slimmer om iets vroeger te vertrekken, zowel voor het verkeer als voor het parkeren.

Openbaar vervoer bestaat natuurlijk wel, maar voor een rondreis geeft een huurauto je gewoon veel meer vrijheid. Je kunt stoppen waar je wilt, een klein dorp meepikken of spontaan een strandweg inslaan.

En nog iets: de route is hier vaak onderdeel van de reis. Niet alles hoeft snel.

Sardinië in het hoogseizoen kan behoorlijk warm en druk zijn. Wat is jouw ultieme, praktische insider-tip om de piekdrukte slim te ontwijken en comfortabel om te gaan met het zomerse klimaat?

Leef een beetje zoals de Sardijnen zelf. Begin vroeg.

Ga ’s morgens naar het strand, maak een wandeling of bezoek een plek. Gebruik de warmste uren voor een lange lunch, zwembad of rust en ga later in de namiddag weer op pad.

In juli en augustus probeer ik de bekendste stranden op de drukste uren te vermijden. Soms hoef je maar twintig kilometer verder te rijden en ziet de wereld er ineens totaal anders uit.

En plan vooral niet iedere dag van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat vol. In de zomer werkt Sardinië beter als je meegaat in het ritme van het klimaat.

Wat is volgens jou de allerbeste reistijd voor Sardinië, en verschilt dit nog sterk per reisdoel, zoals een actieve wandelreis in het Supramonte-gebergte versus een ontspannen fly & drive langs de kust?

Mijn favoriete periodes zijn mei, juni, september en oktober, maar eigenlijk hangt de beste reistijd heel sterk af van wat iemand wil doen.

Voor een actieve reis en zeker voor wandelen in de Supramonte vind ik april, mei, begin juni, eind september en oktober ideaal. De temperaturen zijn dan veel aangenamer en vooral in het voorjaar is het binnenland prachtig groen en staat er veel in bloei. Midden in de zomer kunnen bepaalde wandelingen simpelweg te warm zijn en zou ik die zelf niet aanraden.

Voor een fly and drive waarbij je natuur, dorpjes, cultuur en af en toe een stranddag wilt combineren, zijn mei, juni, september en oktober voor mij misschien wel de mooiste maanden. Je kunt dan veel makkelijker overdag op pad, het is rustiger op de wegen en bij de bezienswaardigheden en je beleeft het eiland in een veel aangenamer tempo.

Voor wie vooral voor zee en strand komt, vind ik juni en september heerlijk. Het weer is meestal heel aangenaam en de zee is in september na de zomer vaak nog heerlijk warm. Oktober kan ook nog prachtig zijn, maar dan wordt het weer natuurlijk iets minder voorspelbaar.

Juli en augustus kunnen zeker ook, vooral voor gezinnen die aan de schoolvakanties gebonden zijn, maar dan stel ik een reis anders samen. Ik hou meer rekening met de warmte, plan activiteiten vroeger op de dag, laat voldoende tijd voor zwembad en strand en probeer de bekendste plekken op de drukste momenten te vermijden.

De beste reistijd is dus vooral de periode die past bij het soort reis dat je wilt maken. En als iemand alleen in een bepaalde periode kan reizen, dan pas ik de route, het tempo en de activiteiten daar gewoon op aan, zodat de reis ook dan zo aangenaam mogelijk blijft.

Heeft Sardinië na een intensieve ontdekkingstocht door het binnenland een ultieme ‘uitpuf-plek’ (bijvoorbeeld een ontspannen, sfeervol kustplaatsje) die jij standaard aanbeveelt om de reis relaxed af te sluiten?

Ik heb eigenlijk niet één standaardplek, omdat ik de route altijd opbouw rond de aankomst en het vertrek, maar ook rond het tijdstip van de vlucht en het tempo van de reiziger.

Het liefst laat ik een reis eindigen in de buurt van de luchthaven van vertrek, of dat nu Olbia, Cagliari of Alghero is. Zo blijven de laatste dagen echt ontspannen en hoeft er op de vertrekdag geen lange verplaatsing meer te gebeuren. Als het kan, kies ik dan graag voor een mooie plek dicht bij zee.

Na een intensievere rondreis, waarbij je zowel het binnenland als verschillende kustgebieden hebt ontdekt, vind ik het heerlijk om nog een paar dagen rustig aan zee af te sluiten.

Voor mij moet het einde van de reis vooral makkelijk aanvoelen: goed eten, een mooie omgeving, zee of zwembad en niet meer het gevoel dat er nog van alles moet. Gewoon rustig afsluiten en met een goed gevoel naar huis.

Hoe staan Sardijnen over het algemeen tegenover buitenlandse gasten? Wat merken reizigers daarvan in de praktijk, zeker wanneer ze de gebaande paden verlaten?

Sardijnen kunnen in het begin soms wat gereserveerder overkomen dan mensen verwachten. Ze zijn niet altijd meteen heel uitbundig, maar zodra er contact ontstaat, merk je vaak hoe warm en oprecht de gastvrijheid hier is.

Zeker buiten de toeristische gebieden merk je dat heel sterk. De interesse is vaak wederzijds. Als je zelf openstaat voor contact, een paar woorden Italiaans probeert en niet gehaast bent, ontstaan er heel gemakkelijk gesprekken en soms ook heel spontane ontmoetingen.

Wat ik er mooi aan vind, is dat die gastvrijheid zelden gemaakt aanvoelt. Het is vaak heel eenvoudig en oprecht: iemand die even tijd voor je maakt, iets uitlegt, je een tip geeft of je laat proeven van iets lokaals.

Juist wanneer reizigers de bekendste plekken verlaten, krijgen ze vaak dat andere Sardinië te zien. En dat zijn achteraf heel vaak de ontmoetingen die hen het meest bijblijven.

Om een heel eerlijk beeld te schetsen: voor welk type reiziger of welke vakantiestijl is Sardinië volgens jou eigenlijk helemáál niet geschikt?

Wie iedere dag een grote stad, museum en lange lijst monumenten wil afvinken, zal elders waarschijnlijk meer vinden.

Ook wie zonder auto het hele eiland wil rondreizen en maximale vrijheid verwacht, maakt het zichzelf moeilijk. Sardinië ontdek je het prettigst met eigen vervoer en met wat ruimte in het programma.

Daarnaast past Sardinië, of toch zeker de manier waarop ik het eiland graag laat beleven, minder bij reizigers die vooral op zoek zijn naar grote clubhotels, all inclusive formules en een vakantie waarbij alles zich binnen het resort afspeelt. Dat bestaat natuurlijk wel, maar dan mis je volgens mij juist een groot deel van wat Sardinië zo bijzonder maakt.

Ook voor wie vooral drukte en een uitgesproken party scene zoekt, zou Sardinië niet mijn eerste advies zijn. Er zijn natuurlijk levendige plaatsen, beachclubs en uitgaansmogelijkheden, zeker in de zomer en aan de Costa Smeralda, maar Sardinië is in de basis geen typische party bestemming.

En Sardinië past minder bij mensen die iedere minuut van hun vakantie efficiënt willen invullen. Hier duurt iets soms wat langer, opent een restaurant later of loopt een weg anders dan gedacht. Maar soms ontstaat net daardoor de mooiste ervaring.

Je moet hier een beetje kunnen loslaten. Wie dat kan, krijgt er vaak heel veel voor terug.

Welke hardnekkige mythe of bewering over Sardinië die je vaak in reisgidsen of op internet leest, klopt volgens jou in de praktijk totaal niet?

Dat Sardinië vooral een strandbestemming is. Natuurlijk hebben we prachtige stranden, misschien zelfs enkele van de mooiste van Europa, maar wie alleen voor zee en strand komt, ziet eigenlijk maar een klein deel van het eiland.

De archeologie, de bergen, de kleine dorpen, de gastronomie, de tradities en de grote regionale verschillen maken Sardinië juist zo rijk. Het binnenland en de minder bekende regio’s vertellen minstens zoveel over het eiland als de kust.

En nog eentje: dat heel Sardinië in augustus overvol is. Sommige bekende stranden en hotspots zijn dan inderdaad druk, maar Sardinië is groot en de drukte is heel ongelijk verdeeld. Ook in augustus zijn er nog gebieden en dorpen waar je amper buitenlandse reizigers tegenkomt.

Voor mij zit de kunst er vooral in om te weten waar en wanneer je moet zijn. Dan kan zelfs een drukke periode nog heel anders aanvoelen

Hoe ziet een gemiddelde dag eruit tijdens een van jullie samengestelde self-drive roadtrips langs boutique hotels? (denk aan ontbijt, route, stops, activiteiten en de avond)

Na een rustig ontbijt vertrekken reizigers bijvoorbeeld rond negen uur. Niet gewoon van hotel A naar hotel B, maar via een mooie route met een paar stops onderweg.

Dat kan een dorp zijn, een archeologische site, een lokale producent of een korte wandeling. Rond de middag stel ik misschien een agriturismo of klein restaurant voor. Daarna kan er een strand, panoramische route of ander bezoek volgen.

In de namiddag komen ze aan bij het volgende hotel en is er ook tijd om gewoon van het zwembad, de tuin of de kamer te genieten.

Voor de avond geef ik tips of reserveer ik een restaurant als dat nodig is.

Ik wil structuur geven, maar geen volledig dichtgetimmerd programma. Er moet altijd ruimte blijven om onderweg ergens langer te blijven omdat het gewoon mooi is, of om spontaan iets te doen waar je op dat moment zin in hebt.

Bij het boeken van een reis speelt vertrouwen natuurlijk een grote rol. Mensen lezen graag ervaringen en reviews voordat ze een keuze maken. Zijn er op jullie website reviews of ervaringen met Travel Designer Sardinia te vinden, zodat reizigers zelf kunnen ontdekken hoe betrouwbaar Travel Designer Sardinia is? Of zijn deze bijvoorbeeld via andere platforms terug te vinden?

Ja, zeker. Op mijn website staan verschillende ervaringen en vijfsterrenreviews van reizigers die hun reis door mij hebben laten samenstellen. Ik neem daar bewust niet alle reacties over, maar wissel ze af en toe af zodat er steeds andere ervaringen zichtbaar zijn.

Daarnaast zijn er ook reviews terug te vinden op Google en op mijn socialmediakanalen. Ik vind dat belangrijk, omdat mensen zo niet alleen mijn eigen verhaal lezen, maar vooral kunnen zien hoe andere reizigers de voorbereiding, het persoonlijke contact en de reis zelf hebben ervaren.

Veel nieuwe aanvragen komen trouwens ook via mond tot mondreclame binnen. Dat blijft voor mij misschien wel het mooiste compliment. Als iemand na zijn reis mijn naam doorgeeft aan vrienden, familie of collega’s, dan weet ik dat mijn manier van werken echt gewaardeerd wordt.

Je woont en werkt nu al vele jaren op het eiland. Wat raakt of inspireert jou persoonlijk nog steeds het meest aan Sardinië?

Dat ik nog steeds nieuwe plekken ontdek.

Na al die jaren gebeurt het nog regelmatig dat ik voor mijn werk ergens naartoe rij, een andere weg neem en ineens een dorp, uitzicht of klein restaurant ontdek waarvan ik denk: hoe kan het dat ik dit nog niet kende?

Wat mij persoonlijk misschien het meest raakt, is die combinatie van schoonheid en eenvoud. Een oude man op een bankje voor zijn huis, een tafel met brood, kaas en wijn, de geur na regen, een stille weg door de bergen, de zee vroeg in de ochtend.

En ook gewoon de kleine momenten tussendoor. Even aan zee zitten, buiten werken met uitzicht op het strand of na een drukke dag nog even naar de kust rijden en alles loslaten. Dat zijn voor mij geen grote spectaculaire momenten, maar juist dingen die mij er telkens weer aan herinneren hoe bijzonder het is om hier te wonen.

Dat zijn vaak de momenten waarop ik weer besef waarom ik hier zo graag woon.

Zie je de laatste jaren een verschuiving in de wensen van reizigers?

Ja, heel duidelijk.

Mensen willen nog steeds comfort en mooie accommodaties, maar ze zoeken veel meer naar betekenis en persoonlijk contact. Ze willen niet alleen ergens geweest zijn, ze willen begrijpen waar ze zijn.

Ik merk meer interesse in kleinschalige hotels, lokale gastronomie, wandelen, kleine producenten en ontmoetingen met mensen.

Ook blijven reizigers vaker wat langer op één plek. Minder verplaatsen, meer beleven. Dat vind ik eigenlijk een heel mooie ontwikkeling.

Waar wil je met Travel Designer Sardinia staan over grofweg 5 jaar? Zijn er bijvoorbeeld specifieke thema’s of nieuwe signature experiences die je wilt uitbouwen?

Ik wil vooral verder groeien zonder het persoonlijke karakter kwijt te raken. Travel Designer Sardinia hoeft voor mij niet de grootste organisatie voor Sardinië te worden. Ik vind het belangrijker dat reizigers mij kennen als specialist die het eiland echt goed kent en die reizen samenstelt met aandacht, lokale kennis en een persoonlijke aanpak.

Wat ik de komende jaren graag verder wil uitbouwen, zijn thematische reizen en bijzondere samenwerkingen. Ik ben daar eigenlijk nu al mee bezig. Zo werk ik bijvoorbeeld samen met koks rond culinaire reizen, maar ik zie ook heel veel mogelijkheden rond wijn, lokale bieren, ambachten, fotografie en andere thema’s.

Voor mij is het daarbij wel belangrijk dat zulke samenwerkingen passen bij mijn manier van werken. Ik werk het liefst met mensen die dezelfde visie delen op kwaliteit, kleinschaligheid, persoonlijk contact en respect voor het lokale karakter van Sardinië. Dan klopt niet alleen het thema van de reis, maar ook de manier waarop je die samen beleeft.

Het idee is telkens hetzelfde: Sardinië ontdekken vanuit één specifieke passie, maar wel op mijn manier. Dus niet alleen een workshop of proeverij toevoegen aan een standaardreis, maar een volledige reis opbouwen rond mensen, plekken en ervaringen die echt bij dat thema passen.

Daarnaast wil ik nog meer werken met gebieden buiten de klassieke routes en Sardinië sterker laten zien buiten juli en augustus. Het voorjaar en najaar zijn voor mij vaak de mooiste periodes om dit soort reizen te organiseren.

En uiteindelijk wil ik vooral blijven doen waar Travel Designer Sardinia voor mij om draait: geen reizen produceren in grote aantallen, maar reizen creëren die echt passen bij de persoon, of bij de passie, waarvoor ze worden samengesteld.

Ben je zelf eigenlijk een fanatieke reiziger wanneer je niet op Sardinië bent? En zo ja, wat is je mooiste reiservaring buiten het eiland?

Ja, absoluut. Ik reis zelf heel graag en als ik één bestemming moet noemen die mij persoonlijk het meest heeft geraakt, dan is dat Noord Thailand. De natuur, de tempels, de kleine dorpen, het eten en vooral het totaal andere dagelijkse leven maakten die reis voor mij heel bijzonder. Juist omdat het zo ver van mijn eigen leefwereld stond, is die ervaring me enorm bijgebleven.

Cuba staat voor mij ook helemaal bovenaan. De kleurrijke steden, de muziek die overal aanwezig is, de oude auto’s, de natuur en vooral het contact met de mensen maakten die reis uniek. Het voelde soms alsof je niet alleen een land bezocht, maar echt even in een andere wereld terechtkwam.

Daarnaast hou ik heel erg van Latijnse landen. Spanje en Portugal zijn bestemmingen waar ik me snel thuis voel door de sfeer, het eten, het klimaat en de manier van leven.

Eigenlijk zoek ik zelf op reis hetzelfde als wat ik reizigers in Sardinië probeer mee te geven: niet alleen mooie plekken zien, maar een bestemming voelen, mensen ontmoeten en thuiskomen met herinneringen aan momenten die je vooraf niet had kunnen plannen.

Hoe zie je de toekomst van kleinschalige reisorganisaties en specialistische maatwerkreizen? Denk je dat er veel gaat veranderen in de nabije toekomst?

Ik hoop dat kleinschalige reisorganisaties ook in de toekomst hun plaats blijven behouden, juist omdat er volgens mij steeds meer behoefte is aan persoonlijk contact en echte bestemmingskennis.

Reizigers hebben vandaag toegang tot enorm veel informatie, maar daardoor wordt kiezen niet altijd makkelijker. Veel mensen hebben ook gewoon weinig tijd om zelf honderden accommodaties, routes, reviews en ervaringen met elkaar te vergelijken.

Daar ligt volgens mij net de waarde van een kleinschalige specialist. Je kent je bestemming diepgaand, je kent de mensen met wie je werkt en je kunt veel persoonlijker luisteren naar wat iemand echt zoekt. Je verkoopt niet alleen losse onderdelen, maar je maakt keuzes en brengt alles samen tot één reis die klopt.

Wat ik zelf heel belangrijk vind, is dat je als kleine organisatie ook flexibel kunt blijven. Je kunt sneller inspelen op persoonlijke wensen, een route aanpassen, een minder bekend adres voorstellen of tijdens de reis nog meedenken wanneer er iets verandert.

Ik denk ook dat vertrouwen steeds belangrijker wordt. Reizigers willen weten wie er achter een reis zit en voelen dat er iemand is die de bestemming echt kent en bereikbaar blijft.

Technologie gaat daar zeker een rol in spelen en kan ons werk makkelijker maken, maar voor mij zal het menselijke nooit verdwijnen. Juist persoonlijke aandacht, lokale kennis en een sterke band met de reiziger zijn volgens mij de echte kracht van kleinschalig maatwerk.

Heb je tot slot een suggestie voor welke reisondernemer ik een volgende keer kan benaderen voor deze interviewrubriek?

Livia van Le Voyageur Mediteraneen (ze spreekt Engels en Frans), voor de bestemming Puglia.

Meer informatie over Travel Designer Sardinia

Dank je wel Sandra; heel leuk dat je wat meer over je reisorganisatie wilde vertellen! Is je interesse gewekt en wil je meer weten over de mogelijkheden die Travel Designer Sardinia biedt op het gebied van maatwerkreizen op het prachtige Sardinië? Bezoek dan haar website traveldesignersardinia.com. Haar reisorganisatie is ook te vinden op Facebook en Instagram.

Een compleet overzicht van alle reisorganisaties op vakantie-rondreizen vind je onder reisorganisaties. Bekijk ook het overzicht van alle bestemmingen in Europa. Meer van dit soort interviews met (gespecialiseerde) en vaak kleinschalige reisorganisaties vind je op de blog-pagina.